Banner Default Image

Date 31 August 2021

Onveilige machines zijn na menselijke fouten de meest voorkomende oorzaak van bedrijfsongevallen in België. Wie de kans op sociaal leed, uitvallend personeel, boetes, schadevergoedingen en gerechtskosten wil verkleinen dubbelcheckt deze 5 aandachtspunten voor machineveiligheid.
​​
1. Volg de Machinerichtlijn (en kies voor CE)

Wie geen boetes wil, volgt de Europese regelgeving! Elke machine moet elektrisch veilig zijn, een noodstop en een afzuiging hebben, de geluidsnorm respecteren en mag fysiekniettebelastend zijn voor de arbeider. De Richtlijn Arbeidsmiddelen (voor machines geïnstalleerd vóór 1995) en de Machinerichtlijn (voor machines geïnstalleerd na 1995) verplichten deze veiligheidsmaatregelen voor alle machines in Europa. Met de CE-markering op de machine check je snel of deze conform is. CE staat dan ook voor Conformité Européenne!

Concreet verplicht de machinerichtlijn (2006/42/EG) dat elke machine - van grasmaaier tot bouwmachine en geautomatiseerde productielijn - geïnstalleerd na 1995: 

  • enkel wordt gebruikt volgens de gebruiksaanwijzing,

  • wordt geleverd met een veiligheidsinstructiekaart met duidelijke bedieningsvoorschriften in het Nederlands, of met goede instructies voor anderstalige werknemers,

  • één aan-uitknop en een noodstop heeft,

  • bescherming of beveiliging voorziet voor de bewegende delen van machines,

  • op een veilige plek staat, zonder gevaar voor verschuiving, omvallen, kantelen, elektrocutie, oververhitting ...

  • enkel mag gebruikt worden door werknemers die voldoende opgeleid zijn en op de hoogte zijn van de actuele veiligheidsinstructies. 

En toch is de CE-markering géén garantie op een veilig geïnstalleerde machine. Vandaar nog 4 extra aandachtspunten.


2. Laat je machine controleren 

Na een installatie is een risicoanalyse van de machine verplicht om de machineveiligheid te verzekeren. Een risicoanalyse:

  • geeft aan wie, waar en gedurende welke tijden van de dag, week of het jaar de machine wordt gebruikt,

  • benoemt mechanische, elektrische, thermische en andere gevaren en risico’s door defecte bediening,

  • brengt de potentiële risico’s in kaart via de veiligheidskunde formule van Kinney en Wiruth: Risico = Kans x Effect. De Kans wordt bepaald door de waarschijnlijkheid (W) dat een risico zich voordoet en de blootstellingsfactor (B). Die laatste wordt bepaald door de blootstellingsduur, -frequentie en aantal medewerkers. Het Effect is het maximale effect dat een medewerker of derde kan overkomen.

Pas je de machine aan? Of gebeurt er helaas toch een ongeval? Ook dan moet de machine terug geïnspecteerd worden. Remember, de eindverantwoordelijkheid voor de Machinerichtlijn, een actuele CE-markering en de verplichte attesten ligt… bij jouw bedrijf!


3. … door een professional

Een risicoanalyse is geen sinecure en gebeurt dus best meteen door een hogere veiligheidskundige bevoegd voor een Risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E). Wordt de inspectie aangeboden door de installateur? Dubbelcheck dan zeker dat die gecertificeerd is. Zo vermijd je dubbel werk.

4. Bescherm je medewerkers

Bij bedrijfsongevallen met machines draait het vaak om beknelling of contact met bewegende delen. Met extra bescherming minimaliseer je de kans dat iemand in aanraking komt met onderdelen of rondvliegende vonken of deeltjes:

  • Monteer transparante veiligheidsschermen of -kappen bij machines zoals las-, boor- en slijpmachines. 

  • Geef je medewerkers ook een helm, veiligheidsbril en gehoorbescherming als ze dat nog niet hebben. 

  • Monteer extravergrendeling op de machine tijdens onderhoudswerken.

  • Meet & controleer regelmatig of elektronische(beveiligings)apparatuur nog werkt naar behoren.

5. Leid flexwerkers en uitzendkrachten op 

Externen, zoals flexwerkers en uitzendkrachten, lopen een groter risico op ongevallen met machines. Niet omdat ze per definitie onvoorzichtiger zijn, wél omdat ze vaak de veiligheidsregels op de werkvloer niet van buiten kennen. Met een veiligheidsprotocol voor derden, inclusief een korte maar krachtige veiligheidsopleiding, kun je deze kwetsbare medewerkers met een gerust hart inzetten.

Deel dit artikel